Sisteme Erişim ve Sistem Kullanım Hakları

Kanun bir dağıtım ya da iletim lisansı sahibinin gerçek ve tüzel kişilere eşitler arasında ayrım gözetmeksizin sisteme erişim ve sistem kullanım imkanı sağlamasını hükme bağlamaktadır. Diğer bir ifadeyle, gerçek ve tüzel kişilerin sisteme erişimleri taraflar arasında müzakereye açık olmayıp, düzenlemeye tabidir.

İletim ve dağıtım faaliyetlerinin tekel özelliği göstermesi ve sisteme bağlantı yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin başka bir alternatifi olmaması nedeniyle sisteme erişim kuralları çok net ve farklı yorumlara yol açmayacak şekilde düzenlenmiştir.

Bu husus Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde "sisteme erişim ve sistem kullanım hakları" başlığı altında ele alınmış olup, lisans sahibi tüzel kişiler ile sisteme bağlantı ve/veya sistem kullanım talebinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerin hak ve yükümlülükleri detaylı olarak açıklanmıştır. Bu çerçevede;

• Bağlantı yapılması öngörülen tarihte, bağlantı yapılmak istenilen noktada şebekenin teknik özelliklerinin yetersiz olması,
  
  
• Bağlantı yapılması öngörülen tesisin projesinde Şebeke Yönetmeliği, Dağıtım Yönetmeliği ve diğer ilgili mevzuatta yer alan standartların sağlanamaması,
  
  
• Bağlantı ve nakil işleminin, kamu hizmeti yükümlülüklerini engellediğinin TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından belgelenmiş olması,
  
  
• Bağlantı yapılması öngörülen tesisin projesinde şebekeye giriş ve çıkış noktasında ilgili mevzuatın gereklerinin karşılanmamış olması,
  
  
• halleri dışında TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler sisteme bağlantı ve sistem kullanım talepleri hakkında olumsuz görüş veremez. Görüşler ilgili lisans sahibi tüzel kişi tarafından kırkbeş gün içerisinde sonuçlandırılır ve değerlendirme sonuçları gerekçeleriyle birlikte Kuruma sunulur.

TEİAŞ veya dağıtım sistemini işleten tüzel kişilerin sisteme bağlantı ve sistem kullanımı hakkındaki olumsuz görüşlerinin gerekçelendirilmiş olması ve bu gerekçelerin Kurul kararıyla uygun bulunması esastır.

Sisteme bağlantı talepleri hakkında olumsuz görüş verilmesi ve bu görüşün Kurul kararıyla uygun bulunmaması halinde;

• Genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu ve yeterli finansmanın mevcut olmadığı hallerde, söz konusu yatırım TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi adına, bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finanse edilebilir.
• TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından bir başka bağlantı noktası teklif edilebilir.
• Üretim tesisleri için yapılan bağlantı başvurularında üretim lisansı sahibi tüzel kişi ile TEİAŞ arasında iletim kontrol anlaşması yapılması kaydıyla özel direkt iletim hattı tesis edilebilir.

Özel direkt iletim hattı; üretim, otoprodüktör veya otoprodüktör grubu lisansı sahibi bir tüzel kişinin sahibi olduğu üretim tesisi ile iştirakleri, ortakları ve/veya müşterileri arasında elektrik enerjisi naklinin sağlanabilmesi için, TEİAŞ ile yapılacak iletim kontrol anlaşması hükümlerine göre iletim şebekesi dışında ulusal iletim sistemi için geçerli standartlara uygun olarak tesis edilerek işletilen hattır.